تاثیر ورزش بر دستگاه عصبی

 

☺ورزش و فعالت های تربیت بدنی موجب تقویت عضله قلب می گردد .امروزه فعالیت های ورزشی به عنوان اقدامی جهت پیشگیری از بروز سکته های قلبی محسوب می شود .

☺در اثر ورزش عروق خونی گشاد شده و سبب تسریع جریان خون می گردد .

☺میزان هموگلوبین خون بیشتر شده و نتیجتاً کار انتقال اکسیزن به قسمت های مختلف بدن بهتر انجام می شود

☺ ورزش مرتب راهی است مناسب جهت پیشگیری از بروز بیماری های فشار خون .

☺ ورزش می تواند میزان تری گلیسیرید خون را به حد متعادل برساند

 

بجای خوردن دارو بهتر است ورزش کنید

 

☺میزان کلسترون خون در اثر تمرینات ورزشی به حد مطلوبی می رسد خصوصاً اکر با رژیم غذایی همراه باشد .

☺برای بیماران دیابتی ورزش بسیار مفید است و قند خون را تا حد  مطمئن پایین می آورد

☺با تقویت عضله قلب تعداد ضربان در دقیقه کم شده و قلب با نیروی بیشتری خون را ارسال می دارد

☺با انقباض عضلات پا در حین ورزش خون راحت تر به قلب باز می گردد و از بروز بیماری واریس در پا ها جلوگیری می کند

☺کسانی که ورزش می کنند درصد بیشتری از دستگاه تنفس خود را به کار می گیرند

☺افزایش حجم تنفسی در طول روز و شب موجب دریافت اکسیژن بیشتر و رساندن آن به اندام های بدن می شود

☺کسی که قابلیت دریافت و مصرف اکسیژن را در حد بالا داشته باشد زود خسته نمی شود و کارایی بیشتری خواهد داشت .

☺افزایش حجم تنفسی در افرادی که ورزش می کنند موجب کاهش تعداد تنفس آنها در دقیقه شده و بر میزان اکسیژن گیری هر بار تنفس می افزاید .

 

تاثیر ورزش بر دستگاه عصبی  

 

انجام تمرین بدنی مستلزم کار موثر دستگاه عصبی است که در واقع ارسال کننده پیام های لازم به عضلات است تمرینات مرتب ورزشی بدون تردید موجب بهبود کار سیستم عصبی و هماهنگی لازم بین اعصاب و عضلات خواهد شد .

☺ورزش می تواند از فشارهای روانی و ناراحتی های روحی بکاهد ورزش راهی مناسب جهت مقابله با افسردگی است .

☺بالا رفتن میزان کارایی عضلات و کسب سرعت حرکتی مستلزم اقدام به تمرینات مرتب ورزشی و تقویت سیستم عصبی می باشد

☺بر اثر فعالیت های بدنی بر میزان چابکی افراد افزوده می شود که حاکی از بهبود کار سیستم عصبی و عضلانی می باشد

☺ورزش یکی از مطمئن ترین و موثرترین راههای درمان بی خوابی است

☺کسانی که ورزش می کنند از خوابی عمیق تر بهره مند شده و نتیجتاً نیروی کافی کسب می نمایند

 

 

تاثیر ورزش بر دستگاه گوارش

 

☺کنترل وزن و سوزاندن کالری های مصرف شده از طریق ورزش امکان پذیر می شود . چاقی می تواند منشا بسیار ی از بیماری های خطر ناک باشد .

 

با ورزش وزن خود را کنترل کنید

 

☺علاوه بر اینکه ورزش کالری اضافی را مصرف می کند برای کسانی که بی اشتها هستند تمرینات بدنی راهی مناسب جهت تحریک اشتها و میل به غذاست .

☺ورزش حرکات دودی معده را تسریع می نماید و در عین حال مانع ابتلای انسان به یبوست می گردد.

 

تاثیر ورزش بر دستگاه حرکتی

 

☺ مفاصل و عضلات و استخوان ها در ورزش وضعیت بهتری پیدا می کند

☺عضلات بدن با تمرینات بدنی تقویت می شوند وقدرت وکارایی انسان به میزان زیادی افزایش می یابد.

☺ورزش جنبش پذیری مفاصل بدن را افزایش میدهد این بدان معناست که دامنه حرکت هر یک از مفاصل ها بیشتر میشود

☺ورزش اگر به شکل صحیح انجام شود از بروز ارتروز ها در مفاصل جلو گیری می کند

☺ورزش موجب استحکام و سلامتی مفاصل بدن می گردد و میزان مقاومت انها را در هنگام بروز صدمات افزایش میدهد

☺تمرینات بدنی موجب کشش عضلات ونها یت انعطاف پذ یری بیشتر بدن میشود

☺استحکام استخوان هادر اثر تمرینات بدنی افزایش یافته و متناسب با افزایش قدرت عضلات محکم مشوند

☺ورزش از پوسیدگی های استخوانی جلو گیری می کند .

☺80درصد مردم به نحوی از درد های کمر رنج می برند ورزش با تقویت عضلات ستون مهره ها از بروز درد های کمر پیشگیری می نماید

 

تاثیر ورزش بر طول عمر

 

☺تحقیقات نشان داده است که عمر افرادی که مرتب اقدام به تمرینات بدنی می کنند بیشتر از افراد غیر ورزشکار است .

☺سن بیولوژیکی افراد زیر پانزده سال جوانتر از افراد غیر ورزشکار است .

☺ورزش و تمرینات بدنی شادابی انسان و احساس جوانی و قدرت را به دنبال دارد .

☺ورزش موجب می شود تا بدن انسان در مقابل میکروبها و بیماری ها مقاومت بیشتری از خود نشان دهد .

 

تاثیر ورزش بر روی غدد داخلی

 

☺با ورزش و فعالیت بدنی غدد داخلی میزان مواد ترشحه خود را متناسب می نمایند .این غدد خود را با شرایط مختلف وقف داده و مقدار هورمون خود را در صورت لزوم کم و زیاد می کنند در نتیجه تاثیرات مطلوبی بر جسم و روان انسان خواهند گذاشت .

 

 

تاثیر ورزش بر کاهش درد های عادات ماهیانه در زنان

تحقیقات نشان می دهد که زنان ورزشکار در مقایسه با زنان غیر ورزشکار کمتر دچار درد های دوره قاعدگی می شوند در عین حال گفته شده است که میزان سرطان سینه در زنان فعال کمتر از زنان غیر فعال است و دوران بلوغ نیز در دختران فعال با تاخیر آغاز می شود

تاثیر ورزش بر ابعاد روحی و اجتماعی انسان

 

☺علاوه بر اینکه ورزش تاثیرات مفید فیزیکی و فیزیولوژیکی بربدن انسان دارد و بر روح و روان و شخصیت اجتماعی هر فرد نیز تاثیر مطلوب می گذارد، به موارد زیر توجه کنید و ببینید چگونه ورزش و فعالیت های  مناسب بدنی موجب این همه صفات مطلوب می گردد.

 

*احساس اعتماد به نفس

*احساس قدرت

*تقویت اراده

*تقویت قدرت تمرکز

*افزایش دقت عمل

*بهبود عکس العمل فکری و جسمی

*احساس شادابی و نوجوانی

*داشتن ظاهری خوب

*داشتن احساسی خوب

*بالا بردن قدرت خلاقیت

*احساس آرامش و راحتی

*مقاوم شدن در برابر فشارهای روانی و قدرت کنار آمدن با مسائل

*به طور کلی تقویت قوای ذهنی .

اگر کمی بیشتر فکر کنیم شاید ورزش قادر باشد منافع بیشتری به انسان بدهد .زندگی انسانها وابسطه به حرکت است زنده بودن در حرکت و تلاش است و شاید به همین علت است که حرکت از انسان گرفته شود عمرش کوتاه خواهد شد و اگر تلاش و فعالیت بدنی متناسب و با دقت تعیین شود سلامتی شادابی و طول عمر را به دنبال خواهد داشت .

 

اصول ارزشی و اخلاقی در ورزش

چکیده:

 بازی و ورزش ازتمایلات و نیازهای اساسی انسان است برای بشر داشتن  یک زندگی سرشار از توانایی ، طراوت و نیرومندی توام با زیبایی جسمی وروحی  مطلوب وبرای دستیابی به آن پرداختن به فعالیتهای ورزشی ضروری است. بسیاری از صاحبنظران مسائل تربیتی معتقد هستند فعالیتهای ورزشی ارزشها را آموزش می دهد . واز طریق آن کار گروهی ، رفتار ورزشی ، همکاری، انضباط و اعتماد به نفس آموخته می شود وبدین ترتیب  از نتایج مطلوب ورزش بهره گیری می شود . ورزش جوانان با کمک به القای این ارزشها وبه عنوان عامل مهمی در جلوگیری از بزه کاری مورد  توجه   قرار می گیرد . نسیم ولایت در ورزش در واقع جاری شدن روح پاک ورزش ,بوی خوش دوستی صداقت ,راستی, درستی , نیرومندی,جوانمردی وگسترش منش های ورزشی و ارزش های پهلوانی درعرصه های مختلف   وچگونگی اشاعه آن در جامعه است. در زمینه مسائل فرهنگی ما با فقر پژوهش  روبرو هستیم. امیدوار هستیم که صاحب نظران و پژوهشگران  عرصه های مختلف ورزش ,مسائل فرهنگی ورزشی را  بیشترمورد امعان نظرقرار دهند . دراین راستا ابتکار بسیج ورزش کشوررا  که یک نهاد عمومی فرهنگی  و غیر دولتی  است , در برگزاری همایش  نسیم ولایت در ورزش  ارج می نهیم در این مقاله ضمن تعاریفی از اصطلاحات واژه های ورزش - نسیم - ولاء -  ولایت - پهلوانی  مفهوم ورزش به اصول ارزشی و اخلاقی مربیگری اشاره می شود.

ای نسیم سحری بندگی ما برسان                        که فراموش مکن وقت دعای سحرم

حافظ

. ورزش و مسئولیت اخلاقی

ورزش مدرسه ای ایده ال برای زندگی است مهارتهایی که از طریق بازی ,تربیت بدنی و ورزش فراگرفته می شوند برای رشد و توسعه عمومی  و اخلاقی بسیار اساسی تلقی می شود.  ورزش به جهت جاذبه زیاد آن همواره مورد ستایش بوده است این امر به این معنا است که جوانان با جنسیت  ، نژاد و ملیتهای مختلف از طریق ورزش می اموزند که ارزشهای یکدیگررا بپذیرند و به ارزشهای فرهنگی جامعه احترام بگذارند. در ایران کهن ورزش و مسئولیت اخلاقی همزاد و همراه بوده اند. پاسداری از زندگی خانوادگی و قومی و ملی در برابر تجاوزات بیگانگان بدن نیرومند و چابک و مقاوم را ایجاب می کرده و این امر بدون درک مسئولیت اخلاقی به خاطر دفاع از مقدسات و نوامیس انسانی نمی توانست میسر باشد. به طورکلی تاریخ ورزش  ایران  تاریخ حماسه پهلوانان وجوانمردان بوده است  وورزشکاران ایرانی  هم در کسب فضایل اخلاقی و هم در کسب توانایی ورسیدن به ا هداف  نظامی و اجتماعی می کوشیدند. دردوران تمدن اسلامی نیز باتوجه به اهمیت فعالیت های ورزشی  درتامین سلامتی جسمی وروحی انسانها که درمکتب تربیتی اسلام , سلامتی بالاترین نعمت ها به شمار آمده است (الصحه الفضل النعم حضرت علی "ع") شاهد شکل گیری فعا لیت های ورزشی  درغالب آیین فتوت درلنگرگاه ها, ورزشخانه یا زورخانه ها بوده ایم 

 

بررسی واژه های کلیدی

 

در فرهنگ لغات  درخصوص واژه ورزش آمده است : ورزش Varz- eŠ ورزیدن  )برهان ) (آنندراج)

 1- عمل کردن، کار کردن 2-  حصول  3-  کاشت ، زراعت،            « کسی را کجا تخم یا چارپای                 بهنگام ورزش نبودی بجای » ( شا، بخ 8: 2315 )4- عمل، کار 5- شغل ، حرفه ،پیشه ، « ( شا، بخ 1: 60 )  6- اجرای مرتب تمرین های بدنی به منظور تکمیل قوای جسمی و روحی (معین) آمده است:

 

                    بشد رای واندیشه و  کشت و  ورز                 که مردم ز ورزش همی گیرد  ارز

شما دیر مانید وخرم بوید                                          به رامش سوی ورزش خود شوید

فردوسی

            با بلاهای دوست ورزش کن                                       خویشتن را بلند ارزش کن

هر چه ورزش کنی همانی تو                                        نیکویی کن اگر توانی تو                                                                                                                                                             اوحدی

ورزش خانهV.- xana (-e) (امر)

جایی که در آن به تمرین های بدنی پردازند ؛ زورخانه :

             « باز دو نرگس آن خوش نگه مستانه                     میکند ورزش بیداد به ورزشخانه

( گل کشتی. تاریخ ورزش باستانی  . 389 )

 

ورزش کردن V.- Kardan  ( مص.ل )

 1- ممارست کردن ، تمرین کردن ، ورزیدن :

                             « با بلاهای عشق ورزش کن                                          خویشتن را بلند ارزش کن »

 ( اوحدی . سروری )

2- اجرا کردن تمرینهای بدنی بمنظور تکمیل قوای جسمی و روحی بطور مرتب ( _ شاهد ورزش خانه

 

ورزیدگی Varzỉda (e) -gi  ( ورزیده) ( حامص)

 ورزیده بودن ، تجربه داشتن : « در هنر خود ورزیدگی و مهارت نشان  می داد »

Varzitan  - ورز ) ( مص ل.) ( ورزید ، ورزد ، خواهد ورزید ، بورز ، ورزنده ، وزرا ، ورزیده ، ورزش ) 1- کارکردن   2 -  پیاپی انجام دادن

 « بیا با ما مور ز این کینه داری               که حق صحبت دیرینه داری » ( حافظ . 312)

3- ممارست کردن     4- کوشیدن                       5- حاصل کردن ، اندوختن      6- زراعت کردن

ورزیده Varz- ỉda (-e) ( ورزیدن)

 1 - کار کرده    2- پیاپی انجام داده    3- شخص ممارست کرده ،  تمرین کرده، تجربه دارنده « مدت هفت سال صنعتکارانی ورزیده  متعدد روی درها و پنجره کار کرده اند»( مرآة البلدان . ج 4 ص 104)

4- کوشیده     5- حاصل کرده، مکتسب ، بدست آمده

« فرستم بگنج تو از گنج خویش                همان نیز ورزیده رنج خویش » ( شا. بخ 6، 1797)

6- زراعت کرده        7 - مکرر بکار برده ، مستعمل (پوست و غیره )

 

نسیم nặsim    

باد نرم _(منتهی الارب )

 باد نرم و خنک   - دم باد _(منتهی الارب ) - باد خوش (دستوالغات زمخشری  چیزی که بوی خوش دارد (غیاث اللغات) (انندراج) ، بوی معطر    بوی بهشت  (فرهنگ معین )- باد مطبوعی که در هوای گرم می ورزد

وقت آنست که ازخواب جهالت سر خویش                                         برکنی تابه سرت بروزد از علم نسیم

ناصر خسرو

کنون که می دمد از بوستان نسیم بهشت                                         من وشراب فرح بخش ویار حور سرشت

ای نسیم سحری بندگی ما برسان                           که فراموش مکن وقت دعای سحرم

حافظ

 

ولاء Valặ  ( ع. - ف. : ولا)( ا)

1- محبت ، صداقت ، مصادقت   2 - قرب ، نزدیکی    3-خویشاوندی

 

ولاء Valặ  ( ع. - ف. : ولا)( مص م.) 1 - پیاپی کردن ، دمادم کردن

2-  پیاپی آمدن    3-  پیوستگی کردن میان دو چیز   4- دوستی کردن با کسی    5 - توالی اجرای امری

6-  پیوستگی      7- دوستی ، مصادقه :

« امروز که ایام در پیمان ولای اوست . و قضا آنجا که رضای او ، هر تیر تدبیری که ما اندازیم بر نشانه کار نیاید » ( مرزبان نامه 1317 ، 83 )

ولایت Valặyặt  ( = ع. ولایه)( مص ل) 1- حکومت کردن  2- دست یافتن ، تصرف کردن   3- مجموعه شهرهایی که   تحت نظر والی اداره می شود  ( ولایت - Ve) ولایت گیلان، ولایت مازندران

4- سرزمین ، خطه  « ولایت نصرت شعار از کلاردشت نهضت نموده بعد از چند کوچ به ولایت لار رسید »

( ظفرنامه یزدی . چا . امیرکبیر 2 : 417)  5 - شهر ، بلده     6_ کشور ، مملکت

« گفت کز جمله ولایت روس      بود شهری بنیکوی چو عروس » ( هفت پیکر . ارمغان 216)

ولایت Valặyat  ( = ع. ولایه)( مص ل)

حکومت کردن   2- تسلط داشتن   3- حکومت ، امارت « ابونصر .. بر ملک واقف بود...  و قانون ولایت از او استکشاف و استنطاق می نمود»  ( سلجوقنامه ظهیری . چا. خاور . 23 )  4- تسلط    5- مجموعه شهرهایی که تحت نظر والی اداره می شود   6- سرزمین ، خطه   7- مقام ولی ، که پس از مقام نبی ( نبوت ) قرار دارد

پهلو  Pahlaw (- ow)

  ( = پهله ، پب.  ParФava ، قوم پارت)(ص ا)  1- پارت ( بخش 3 ) = پهلوی

2- در عهد ساسانی ، عنوان و لقب روسای خاندانهای «قارن » و « سورن » و « اسپاهبذ» که از نژاد اشکانیان بودند ،      قارن پهلو ، سورن پهلو ، اسپاهبذ پهلو   3- همان گونه که اسم « ماد »- قوم بزرگ شمال و شمال غربی ایران - بعدها بصورت « ماه » ( پهلوی ماد) به عده ای از شهرها مانند :ماه نهاوند ، ماه بصره ، ماه کوفه ، و ماهی دشت و غیره اطلاق شده ، نیز نام « پهل » ، « پهلو » و « پهله » به عده ای از شهرها و نواحیی که با قوم مذکور رابطه داشتند ، اطلاق گردیده از جمله :                    پهل شاهسدان ( پهل شاهستان) که ارشک بزرگ ، موسسه سلسله اشکانی در آنجا سلطنت را بدست گرفت ( ظاهراً گرگان کنونی ) . بعدها « پهلو » به معنی شهر گرفته شده :

از ایران هر آن کس که گو زاده بود          دلیــر و خــردمنــد و آزاده بــود »

« بفـــرمود تا جمــله بیــرون شـدند        ز پهلو سوی دشت و هامون شدند »

 ( لشکر کشیدن سیاوش؛ شا. بخ 3: 558)  

4- دلیر ، شجاع ، گرد ، پهلوان :

« چو بازارگانان درین دژ ( رویین دژ) شوم ( اسفندیار) - نداند کس از دژ که من پهلوم. » ( شا. بخ 6: 1609)

پهلوان  Pahlav - ặn  ( = پهلو ، قوم پارت دلیر بودند) ( ص نسبـ ، امر) منسوب به پهلو (هـ . م.)

1- سخت توانا و دلیر ، شجاع : « همه کار او پهلوان راندی              کسی را بر شاه ننشاندی » ( شا. بخ 8. 2289 )

2- درشت اندام؛ عظیم الجثه   3 - درشت گوی

4- مرد اصلی که در داستانی شرح اعمال او روایت شود ، قهرمان

5- کشتی گیر / پهلوان پایتخت = رییس پهلوانان ، پهلوان پهلوانان / پهلوان جهان = بزرگترین پهلوان دنیا ، قهرمان عالم ، جهان پهلوان    « مدار ملک و عماد دولت و اساس کار او سام نریمان بود که او را پهلوان جهان خواندندی»

پهلوان افکن  p. - afkan  ( = پهلوان افکننده ) (ص فا.) آنکه پهلوانان را مغلوب کند ؛ بسیار قوی ، مرد افکن

1 - پهلوانی  Pahlavặn- ỉ  ( حامص) 1 - پهلوان بودن ، قهرمانی ، شجاعت : « در واقع او را بهادری و قهرمانی بود » (ظفرنامه یزدی 2: 412)       2- مقام و رتبه پهلوان : « من ترا پهلوانی لشکر دهم »( سمک عیار 1: 33)

2 - پهلوانی  Pahlavặn- ỉ  ( ص نسبـ)  منسوب به پهلوان 1 -  هر چیز متعلق به پهلوان

2- شهری ( = پهلو  )    3- زبان پهلوی (= بخش 3) « اگر پهلوی ندانی زبان    بتازی تو « اروند» را دجله خوان » ( فردوسی)

4- پارسی: فارسی ( فصیح)  « بسی رنج بردن ، بسی نامه خواندم    بگفتار تازی و از پهلوانی » ( فردوسی)

5- ( گیا.) زردآلویی خاص شهر یزد

پهلوانی  دادن P.- dặdan  (مص ل.) 1- سمت پهلوانی عطا کردن ، عنوان قهرمانی دادن :

« پهلوانی دادن هرمزد بهرام چوبینه را » (شا. بخ 8: 2591 )     2- بزرگی و اعتبار دادن.  

آریایی ها دوستان با وفا

اقوامی هم نژاد که در روزگاران بس کهن با هم می زیستند بعد ها به دو بخش تقسیم شدند وگروهی از آنان  به هندوستان رفتند وگروهی دیگر که خودرا" آریا " یا آیریا یعنی دوست با وفا می نامیدند , درسرزمین هایی که در اسیای غربی واقع بود وایران کنونی وافغانستان وترکستان وقفقازیه راشامل می شد سکنی گزیدند ,آنجارا "ایران" به معنی مکان آریایی ها خواندند(فرهنگ معین ) آریایی ها چند دسته بودند , مادها  در غرب  وشمال غربی ایران, پارس ها در جنوب ایران ودر ناحیه فارس ودر شمال شرقی ایران هم گروهی از آریایی ها به نام پارت ها ساکن شدند

علیرضا حکمت در کتاب آموزش وپرورش در ایران باستان صفحه 79 هدف های آموزش وپرورش در ایران باستان را بر اساس تعالیم زرتشت پیامبر  به شرح زیر تقسیم بندی نموده است :

1- هدف دینی واخلاقی که بر اساس تعالیم زرتشت قرار داشت وشامل سه شعار گفتار نیک , کردار نیک وپندار نیک  بود

2- هدف نیرومندی وبهداشت که جوانمردی ,راستی ,پاکدلی وپاک تنی را تعلیم می داد

(در آیین زرتشتی پاکیزگی تن ازوظایف دینی است وناپاکی تن وبیماری منسوب به اهریمن است )

3-هدف جنگی به منظور نگاهداری مرز وبوم وحفظ آرامش واحیانا کشور گشایی که اساس آن بر تعلیمات نظامی بوده است

4-هدف اقتصادی که تعلیم حرفه ها وصنایع وکشاورزی ودامداری وبازرگانی را در بر می گرفت

5-هدف سیاسی که عبارت از تعلیم کشورداری  از نظر تامین امنیت داخلی وروابط با دیگر کشورها بود

در ایران باستان سازمان عمومی برای تعلیم وتربیت که بتوان  نام مدرسه را به آن  اطلاق کنیم وجود نداشت  کار تعلیم وتربیت عمدتا بر عهده خانواده ها بوده ,اما برای فرزندان  حاکمان واعیان واشراف درمیدان های اختصاصی وحکومتی برنامه های آموزشی منظم زیر نظر مربیان تعلیمات بدنی ونظامی  وجود داشت

کریمی در همان کتاب آورده است :در میان کشورهای مشرق زمین ایران تنها کشوری بوده است که در نظام تعلیم وتربیت خود بیشترین الویت را به به ورزش وتربیت بدنی داده است

علیرضا حکمت در همان منبع آموزش وپرورش در ایران باستان  در صفحه 284 می نویسد:

ایرانیان برای ورزش وپرورش بدن نتایجی اخلاقی قائل بودند وعقیده داشتند که ورزش گذشته از تامین تندرستی ونیرومندی پروراننده صفات نیکی همچون شجاعت ,جوانمردی وفروتنی نیز می باشد حکیم ابوالقاسم فردوسی  حماسه سرای بزرگ ایرانی که داستانها ی پهلوانی وحماسی ایران کهن را ازمنابع پهلوی به نظم در آورده است این عقیده ایرانیان باستان را چنین بیان کرده است:

زنیرو بود مرد را راستی                                 زسستی کژی زاید وکاستی

 

 

زنده یاد مرحوم استاد غلام رضا انصاف پور در کتاب  تاریخ وفرهنگ زور خانه  نوشته است :

 در حقیقت فلسفه و جهان بینی ایرانیان در دوران باستان فلسفه مبارزه(  نور وظلمت است)  اهورا مزدا و اهریمن دو قطب این فلسفه را تشکیل می دهند , نور و ظلمت از کهن ترین اندیشه های آریایی است و توجه به این دو عامل همواره مشی اجتماعی ایرانیان بوده است. در کتاب مینو خرد پهلوی باب 43 برای تجهیز یاران اهورا مزدا در جنگ با اهریمن چنین ندا داده شده: «روان دانش را برخود بیارایید و جامه اعتماد به نفس و اطمینان بر تن کنید و سپر راستی و درستی در دست بگیرید و با گرز سپاس و کمان تدارک, آماده  به جنگ اهریمن بشتابید». در دوره اوستا بنا بر آموزشهای زرتشت، سلامت بدن و تربیت بدنی از فرایض فرد فرد ایرانیان شمرده می شده زیرا معتقد بوده اند که سلامت روح افراد وابسته به سلامت بدن است. در یسنا 9 فقره 19 آمده که یک انسان اوستایی ضمن پنج چیز که از اهورا مزدا درخواست می کرد اول بهشت و دوم قوت بدن بود. ایرانی اوستایی تندرستی و برومندی و نیرومندی را از شرایط اولیه زندگی می دانست و همیشه دعا می کرد که اهورا مزدا به وی فرزندی توانا و نیرومند و تندرست بدهد. در یشت 5 فقره 78 آمده که هر دختر آرزو داشت با جوانی برومند و چابک ازدواج کند تا از او فرزندانی نیرومند به وجود آورد. این خواسته ها، نمودار ارج زورمندی و کارآمدی مرد دلیر برای پاسداری و سربازی از ارزش های زندگی و دسترنجها و آبادی ها و استقلال شخصیت اجتماعی ایرانیان دوره اوستا می تواند باشد. دینشاه ایرانی سلیستر در کتاب اخلاق ایرانیان باستان پس از گفتگو درباره اهمیت کمالات معنوی و روحانی توأم با کمال جسمانی در صفحه 21 این کتاب پاسداری و دفاع از روستا ها و شهرها و کشورهای آریایی را بزرگترین وظیفه اخلاقی و نظامی ایرانیان دوره اوستا یاد کرده است. پروفسورآدولف راپ Adolf Rapp در کتاب خود موسوم به «مذهب و مراسم ایرانیان باستان» می نویسد: «چیزی که در دوره باستان بیش از هر چیز جالب توجه است و روح معنوی ایرانیان را در زندگانی اجتماعی آنان مجسم می نماید روش آموزش و پرورش آنهاست

. این شیوه تربیتی از کودکی در روح جوانان منشأ بروز احساسات پاک وکردار نیک گردیده و ایشان را در کار ها به سوی راستی و ترقی راهنمایی می نمود و از ابتدا چنان نیروی روانی و بدنی آنان را مهیای کار می ساخت و جامعه صحیح و سالمی تربیت می کرد که افراد آن در آتیه به آسانی می توانستند منشأ خدمات شایان شده و وظایف خود را در قبال وطن و ملت خود انجام دهند. این روش آموزش و پرورش معنوی و بدنی که از عصر مادها تا زمان شاهنشاهی هخامنشیان در «پازارگاد در دربار ایران برقرار بود، در تمام ممالک شرقی نظیر آن دیده نشده بود و به طوری توجه یونانیان به آن جلب شده که از زمان هرودوت به بعد آن روش تعلیم و تربیت را از ایرانیان فرا گرفته و در یونان رواج دادند.» هرودوت (I, I36  Herodot) می نویسد: «ایرانیان فرزندان خود را از پنجسالگی تا بیست سالگی به سه امر عادت می دهند: اسب سواری، تیر اندازی و راستگویی و ...». استرابون (Strabon . XV) سن مقتضی برای آموزش و پرورش را از پنج سالگی الی بیست و چهار سالگی نوشته که در این مدت جوانان به تکمیل فنون تیراندازی و نیزه بازی و سوارکاری می پرداختند.

افلاطون (Platon, Alcibiad Prim P , I2I  D) می نویسد:

«پارسی ها با توجه کامل کودکان را با ورزش قوی بنیه می سازند. آموزگاران جوانان و کودکان را با تعلیمات زرتشت به راستی و درستی اندرز داده و در تهذیب اخلاق آنان می کوشند و روح دلاوری و مردانگی و آزادگی و جنگاوری راد ر ایشان می دمند.» پلوتارک (Plutarque , Alex . 23) می نویسد: «در ایران رشادت و تناسب اندام از محاسن جوانان شمرده می شود و ایرانیان می کوشند به وسیله ورزش کردن وانجام حرکات مختلف بدنی بر زیبایی اندام خود بیافزایند.» مورخین یونان باستان در موارد متعدد دیگر از ورزشهای پهلوانی و جنگی ایرانیان باستان سخن می گویند: چنانکه گزنفون در کتاب کورشنامه از ورزشهای گوناگونی که به جوانان ایران آموخته می شد، یاد می کند. و باز استرابون از انواع ورزشها بدین شرح سخن می گوید: «راه پیمایی، اسب سواری، تیراندازی پیاده و سوار، زوبین اندازی پیاده و سوار، شنا به سوی هدف، پرتاب فلاخن، پرش، شکار، بازی گوی پیاده و سوار ... ریاضت برای تحمل سرما و گرما که ایرانیان به آنها مبادرت می ورزیدند.» گزنفون می نویسد: «ایرانیان اقسام دانستنی های ورزشی را فرا می گرفتند و چون تمام این مراحل را می گذراندند به خصال پهلوانی متمایز می گشتند و آنان را گردک یعنی جوان گرد می نامیدند ایرانیان پس از پذیرش آئین مقدس اسلام  ودر اثر خدمات متقابل اسلام و ایران پایگذار تمدن جدیدی شدند که نقش مهمی را طی قرن هادر تمدن جهانی ایفا نمود دراین دوران شاهد شکل گیری فعالیت های ورزشی در قالب گروه های اهل فتوت هستیم

برای آگاهی ازوسعت دامنه دستور العملها وراهنمایی های مکتب فتوت نام تعدادی ازفتوت نامه ها دراین جا گفته می شود . گرچه سراسر کتب کلاسیک ایرانی مانند شاهنامه فردوسی، تذکره الاولیاء. منطق الطیر، خمسه نظامی ، بوستان وگلستان ، دیوان حافظ ، مثنوی معنوی مولوی .... مشحون ازآموزش های درخشان انسانی آیین فتوت است ، بااین وجود می توان ازصدها کتاب ورساله نام برد که تنها موضوع آن ها درخصوص فتوت تالیف شده مانند فتوت نامه سلطانی ، تحفه الاخوان فی خصایص - الفتیان سمرقندی، رساله فتوتیه ، فتوت نامه چیت سازان ، فتوت نامه عطار، فتوت نامه ابوعبدالرحمن نیشابوری ، فتوت نمامه علی بن عبدالرسول ، فتوت نامه تحفه الاخوان خواجه عبدالله انصاری ، کتاب الفتوت حنبلی، قواعد الفتوت عبدالرزاق کاشانی ، رساله فتوت امام فخر رازی ، فتوت نامه منظوم ناصری سیواسی ، رساله فی الفتوت شیخ علاء الدوله سمنانی ، رساله فتوتیه  میرسید علی همدانی ، فتوت نامه ابن معمارو ... که تمامی می توانند نمایشگر عواطف عالی انسانی ومردم گرایی تاریخی ایرانیان باشد .(غلامرضا انصاف پور تاریخ وفرهنگ زورخانه )

 

مفهوم ورزش

مردم به صورت تجربی و بینشی معنای واژه ورزش را گاه به صورت سرگرمی و گاه برای ورزشکاران حرفه ای به معنای وظیفه و شغل تعبیر می کنند . از دیدگاه صاحب نظران صنعت  گردشگری و جهانگردی ,ورزش وسیله ای برای ایجاد شغل است و از نظر بازاریابی ورزشی نیز به عنوان یک کار اقتصادی محسوب می شود . سینگر و اسپرید دو تن از صاحبنظران در کتاب مدیریت ورزشی معاصر ، ورزش را فعالیتهای جسمانی، رقابتی بین انسانها که بر اساس مقررات مدون انجام می شود تعیین کرده اند.  وندرز واگ ( 1988)  تعریف متفاوت دیگری را عرضه کرده است : ورزش فعالیتی رقابتی است که با استفاده از وسایل و امکانات خاص و با ابعادی ویژه از جهات زمانی و فضایی برای دستیابی به رکوردهای برتر و بالا تر صورت  می گیرد. پیتر فیلدینگ و میلر ( 1994) ورزش را: هر نوع فعالیت تجربی یا حرفه ای به منظور آمادگی جسمانی ، تفریح ، ورزش قهرمانی و یاوسیله ای برای پرکردن اوقات فراغت مطرح میکنند. در این دیدگاه ورزش از روی ضرورت رقابتی نیست و همیشه هم به وسایل و مقررات خاص نیاز ندارد . ورزش به فعالیتهایی اطلاق می شود که تمرین ، دویدن و انجام حرکات موزون را در بر می گیرد. 

مقوله ارزش شناسی در ورزش

حقیقت ,فضیلت , کیفیت  چگونگی عملکرد افراد واینکه چه باید باشد ازجمله مباحث مقوله ارزش شناسی است  به عنوان بخشی ازارزش شناسی اخلاقیات این امکان را می دهد تا بدانیم  که  رفتارمان وچگونگی تاثیر مابر کنش های دیکران اهمیت بسیاری دارد.

 سوالاتی در مورد اینکه جه چیز اخلاقی ومنصفانه است ؟ چه چیزی زیبا وخوشایند است ؟  وچه چیزی از نظر هنری نیکوست ؟  بخشی از ارزش شناسی است واز مقوله اخلاقیات به شمار می آید داوری درورزش های موزون وریتمیک ,ژیمناستیک, شیرجه  اسکیت و... نیز ازجمله مباحث دانش زیبایی شناسی است

اصطلاحات اخلاق ومعنویت با مسئولیت های انسانی ارتباط دارند همه افراد بر اساس قبولی ارزش ها داوری می کنند وبایستی توجه داشته باشیم که همه افراد نیز از اکاهی ورفتار های بالای اخلاقی ومعنوی بر خوردار نیستند معمولا ما  از خرد سالی در معرض آموزش ها ی اخلاقی قرار داریم ولی فرا گیری توان تفکر منتقدانه در باره این اصول مدتها طول می کشد وسر انجام به موقعیتی می رسیم که سوال کنیم چرا ؟ لذا لازم است مدیران ورزشی باتوجه به ارتباط مستقیم اخلاقیات ومعنویت با  حوزه تصمیم گیری  انها از مواردی که ارزشمند وشایسته می باشد آگاهی یابند  وبرای توزیع  منصفانه این خوبی ها تلاش کنند  به عبارت دیگر درپاره ای از موقعیت ها,شناسایی وحساس بودن به خوبی ها واصول اخلاقی وتلاش برای سهیم شدن همه تیمها دراین خوبی ها ودستیابی به راه حلی اصولی وشیوه هایی برای نیل به اهداف اخلاقی به شمار می آید .  برای مثال مشخص کردن وگنجاندن اصول وانتظارات اخلاقی در دستور کاراداری مسئول ورزش باشگاههای ورزشی وسایر محیط ها ی ورزشی هم سازمان وهم شرکت کنندگان در این برنامه هارااز منافع ان بهره مند می شوند

 

(Joy T.DesSensi  دانشگاه تنسی.کناکس ویل) ×Contemporary Sport Management

مسئولیت مربیان در انجام وظایف و ایفای نقش های  مختلف

همانگونه که ملاحظه می شود  مربیان  مسئولیت انجام وظایف مختلف و ایفای نقش های  معلمی,مربیگری و مدیریت رابر عهده دارند اما مهمترین  مسئولیت های مربیان   پایبندی بر بازیهای جوانمردانه (  بازی های منصفانه  )است که همان فلسفه مربیگری است و این فلسفه براین مبنا است که ورزش نوعی دنبال کردن اصول اخلاقی است و همه افراد باید در آن شرکت کنند،پیام بازیهای منصفانه،تقویت روح کمال گرایی،صداقت و راستی است. برای پیشبرد بازی های منصفانه  بایستی مفاهیم کلی وخاصی را مورد توجه قرارداد                     

مفاهیم کلی  :

محترم شمردن قوانین بازی

 احترام به داوران و قبول رای آنان

 احترام به حریف

 ایجاد فرصتهای یکسان برای تمام بازیکنان

حفظ وقار و متانت در تمام شرایط

پرورش روحیه رقابتی مفید وتصویر ذهنی مثبت از خویشتن در هر ورزشکار

تاکید داشتن بر اهمیت رسیدن به سطح عالی به عنوان یک هدف.

 داشتن رفتار ی هم سو با رفتار مورد انتظار از طرف بازیکنان و تماشاچیان.

تشویق بازیکنان  به احترام گزاردن  به نقش قانون

 تشویق با جدیت  بازیکنان در احترام گذاردن به داوران و حریفان ودوست داشتن حریف.

 بدون حریف رقابتی وجود نخواهد داشت پس حریف را دوست بدارید .

 برای آنها توضیح دهید:

 نهایت سعی و تلاش در بازیها مهمتر از برد و باخت است

 کیفیت انجام ورزش مهمتر از تعیین برنده یا بازنده است

به خاطر داشته باشید که تمام بازیکنان به نوبه خود مهم هستند وباید با احترام با آنها رفتار شود. معرفی ورزش  به عنوان یکی از ابعاد زندگی.

مفاهیم خاص

« شما قبل از اینکه یادبگیرید چطور پیروز شوید  باید بیاموزید چگونه شکست بخورید»

فرانک شورتر  برنده مدال طلای المپیک 1972 در رشته دو ماراتون  می گوید

درواقع   پذیرفتن شکست با متانت یکی از مراحل اولیه آموزش بازیکنان است اکثر بازیکنان در رقابتهای ورزشی اغلب اوقات شکست می خورند ، بسیاری از بزرگترین ورزشکاران و تیم ها در بیش از پنجاه در صد مواقع با شکست مواجه می شوند. 

تشویق بازیکنان برای به کار بردن منتهای سعی و تلاش ,احترام به حریفان و خود

 حفظ وقار به هنگام پیروزی, حفظ متانت هنگام شکست از اهمیت خاصی برخوردار است

 تقویت  روحیه مثبت اندیشی  ازمسئائل بسیار مهم است باید به بازیکنان خودآموخت :

 وقتی با خود صحبت می کنند مثبت بیندیشند . به آینده خود بنگرند ونه به گذشته. به خود بیندیشند نه به دیگران.صحبتهایشان سازنده و مثبت باشد نه مخرب و منفی تصویر ذهنی از خویشتن سنگ بنای رفتار اوست تصوری که مردم ازخود دارند ازواکنش های دیگران مثل والدین , همسالان و مربیان شکل می گیرد . بعد ها با تجربیات زندگی, شکل کلی این تصویر مشخص می شود عقاید مردم راجع به خودشان بر رفتارانان تاثیر به سزایی دارد تصورذهنی فرد ازخویش سنگ بنای رفتارهای اوست

 

اصول ارزشی , اخلاقی و سوگند نامه مربیگری

درپایان این مقاله فرصت را مغتنم شمرده,  نمونه اصول ارزشی واخلاقی مربیگری را که توسط انجمن مربیان کانادا تهیه شده به علاقمندان  ارائه می نماید سوگند یاد می کنم در انجام وظایف خود در ارتباط با ورزشکاران ، ورزش و دیگر اعضای حرفه مربی گری و عموم مردم با درستی و صداقت عمل کنم  . تلاش می کنم  تا هر آن چه لازم است را تدارک دیده و آماده کنم  تا به موجب آن تمام وظایف خود در قبال رشته ورزشی مربوط را با شایستگی انجام دهم به ورزشکار به عنوان یک انسان کامل نگاه کنم  و همه تلاش خود را برای تکامل بیشتر وی به کار گیرم . قوانین و مقررات مدون وروح آنرا که ورزش در آن چارچوب تعریف شده و بر آن حاکم است ، بپذیرم نقش دست اندرکاران در تدارک و تعیین داوری را بپذیرم تا اطمینان یابم  که مسابقات در شرایط منصفانه ای برگزار شود . نسبت به دست اندرکاران امور و سایر مربیان : مراتب ادب ، عهد و پیمان و احترام خود را بیان و در عمل رعایت کنم  . بالاترین استاندارهای اخلاق و رفتار شخصی را داشته باشم  و از اصول بازی منصفانه( جوانمردانه)حمایت کنم  . مرجع و پناه مطمئنی باشم  تا بتوانم  ورزشکاران را در راه دستیابی به توانایی های ورزشی و اتکا به نفس یاری کنم  . تفاوت های شخصی (فردی ) ورزشکاران را مورد توجه قرار دهم  و همواره به فکر مصالح دراز مدت ورزشکاران باشم . هدف گذاری خود را با توجه به هدف های واقعی و با نیت رشد و تکامل ورزشکار انجام دهم در موارد زیر سرمشق و نمونه باشم  : تعاون و تشریک مساعی با دیگر ان ، خود انظباطی  احترام به مسئولان و مخالفان رفتار مناسب به هنگام سخن گفتن ، لباس پوشیدن و سلوک . با ورزشکاران روراست ویک جور باشم  : آنها مایلند بدانند در نزد مربی خود چه جایگاه و ارزشی دارند . آمادگی داشته باشم  تا با رسانه ها ، دست اندرکاران لیگ ووالدین تعامل برقرار سازم  آنها نقش بسیار مهمی در ورزش ایفا می کنند مطمئن شوید که هیچ گونه ایذا و اذیتی در محیط ورزش وجود نداشته باشد .

برخی ازمنابع وماخذ:

فصل نامه نیرو ونشاط از انتشارات اداره کل تربیت وزارت آموزش وپرورش

فرهنگ  های  دهخدا -برهان - آنندراج- معین 

 مرزبان نامه  هفت پیکر . ارمغان 216 »( سمک عیار 1: 33)  شاهنامه فردوسی

جواد کریمی نگاهی به تاریخ تربیت بدنی جهان

علیرضا حکمت در کتاب آموزش وپرورش در ایران باستان

زنده یاد مرحوم استاد غلام رضا انصاف پور در کتاب  تاریخ وفرهنگ زور خانه  .  

در کتاب مینو خرد پهلوی باب 43

دینشاه ایرانی سلیستر در کتاب اخلاق ایرانیان باستان

پروفسورآدولف راپ Adolf Rapp در کتاب خود موسوم به «مذهب و مراسم ایرانیان باستان

 گزنفون در کتاب کورشنامه

 فتوت نامه سلطانی تصحیح دکتر محمد جعفر محجوب

سینگر و اسپرید دو تن از صاحبنظران در کتاب مدیریت ورزشی معاصر ، ورزش

.Joy T.DesSensi  دانشگاه تنسی.کناکس ویل) ×Contemporary Sport Management

Sport Administration Manual  از انتشارات کمیته بین المللی وملی المپیک جمهوری اسلامی ایران

. اصول ارزشی واخلاقی مربیگری انجمن مربیان کانادا  (http;//www.coach.c (

برنامه اخذ گواهینامه مربیگری ملی  معاونت فرهنگی وآموزشی سازمان تربیت بدنی  ونشر دانا مورگان موتن اصول مربیگری موفقیت آمیزبسکتبال معاونت فرهنگی وآموزشی سازمان تربیت بدنی   ونشر دانا

 


نویسنده : سامان رشیدی ; ساعت ٤:٢۱ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/۸/۱٥ | پیام های دیگران
تاثیر ورزش بر دستگاه عصبی